Search

Τετάρτη, 19 Φεβρουαρίου 2014

Απογεύματα στο φουαγέ - Κύκλος ελληνικής οπερέτας Αποκριάτικο όνειρο (1924)


Μίνα Πολυχρόνου

Αθηναϊκή ηθογραφία σε τρεις πράξεις του Ιωσήφ Ριτσιάρδη
Ποιητικό κείμενο Τίμος Μωραϊτίνης

Κυριακή, 23 Φεβρουαρίου 2014
Φουαγέ Θεάτρου Ολύμπια - Ακαδημίας 59-61, Αθήνα
Ώρα έναρξης 18.00 / Είσοδος ελεύθερη

Συμμετέχουν οι μονωδοί της ΕΛΣ:
Μίνα Πολυχρόνου, Ρόζα / Φίλιππος Δελλατόλας, Μπιμπής / Ζαφείρης Κουτελιέρης, Τζερεμές / Νίκος Συρόπουλος, Κλαπαδόρας / Ζωή Απειρανθίτου, Αφροδίτη
Μουσική διδασκαλία, πιάνο Αλέξανδρος Διαμαντής

Τo Αποκριάτικο όνειρο είναι ένα μοναδικής αισθητικής έργο το οποίο πηγάζει από την πλούσια παράδοση της αποκριάτικης επιθεώρησης και παρουσιάζεται αυτή την Κυριακή 23 Φεβρουαρίου στο Φουαγέ του Θεάτρου Ολύμπια. Γράφηκε από έναν από τους σημαντικότερους συνθέτες και μαέστρους του είδους, τον Κερκυραίο Ιωσήφ Ριτσιάρδη (1896-1979), σύζυγος του οποίου υπήρξε μία από τις μεγάλες ντίβες του χώρου, η Ολυμπία Καντιώτη-Ριτσιάρδη. 

Το ποιητικό κείμενο του Τίμου Μωραϊτίνη τοποθετεί την ιστορία την περίοδο της Αποκριάς, παρουσιάζοντας με γλαφυρότητα τις διαφορετικές όψεις της λαϊκής Αθήνας του μεσοπολέμου, όπως επίσης και τις έντονες αντιθέσεις ανάμεσα στο παραδοσιακό αθηναϊκό καρναβάλι με την καμήλα και το γαϊτανάκι και στο νέο ξενόφερτο τρόπο διασκέδασης, ενώ παράλληλα υμνεί τον έρωτα. 
Τους βασικούς ερμηνευτικούς ρόλους ερμηνεύουν οι καταξιωμένοι μονωδοί της ΕΛΣ: Μίνα Πολυχρόνου (Ρόζα), Φίλιππος Δελλατόλας (Μπιμπής), Ζαφείρης Κουτελιέρης (Τζερεμές), Νίκος Συρόπουλος (Κλαπαδόρας), Ζωή Απειρανθίτου (Αφροδίτη). 
Στη μουσική διδασκαλία και στο πιάνο, ο Αλέξανδρος Διαμαντής.

Ο Ιωσήφ Ριτσιάρδης υπήρξε ένας σπουδαίος συνθέτης, πιανίστας και ενορχηστρωτής, γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1896. Σε ηλικία 6 ετών πήρε τα πρώτα μαθήματα πιάνου και αρμονίας και συνέχισε σπουδές στο Κίεβο και το Μόναχο. Πρωτοεμφανίστηκε με ένα μικρό ιταλικό θίασο όπερας στον Βόλο και αργότερα στη Σμύρνη και την  Κωνσταντινούπολη. Το διάστημα 1912/9 περιόδευσε στη Ρωσία με θιάσους οπερέτας και αργότερα στη Γερμανία ως βοηθός διευθυντή ορχήστρας. 
Έγραψε πολυάριθμες επιθεωρήσεις και τραγούδια και θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους της αθηναϊκής οπερέτας. Συνέθεσε περισσότερες από πενήντα οπερέτες όπως Το αποκριάτικο όνειρο, Η πριγκίπισσα της ταβέρνας, Αρλεκίνος, Φρύνη η εταίρα, Η Δούκισσα των Αθηνών, Η Κλο-κλο, Μοντέρνα Αφροδίτη. 

Επιπλέον, έγραψε ελαφρά τραγούδια με ευφάνταστες ενορχηστρώσεις τα οποία έγιναν μεγάλες επιτυχίες από δημοφιλείς καλλιτέχνες της εποχής όπως η Κούλα Νικολαΐδου, η Σοφία Βέμπο, η Ρένα Βλαχοπούλου.  Ανάμεσα στα πιο διάσημα τραγούδια που συνέθεσε, περιλαμβάνονται τα: «Ο άνθρωπός μου», «Η ταμπακιέρα», «Κορίτσι μου για σένα πολεμώ», «Στην ακρογιαλιά», «Χειμώνας», «Περνώ κάθε βράδυ» («Σφυρίζω... σφυρίζω»), «Ελληνοπούλα», «Θα τελειώσει ο πόλεμος», «Να ‘ταν,  Θεέ μου, να μην έφευγα ξανά», «Θα βρω καινούργια αγάπη», «Μ’ αγαπά, δε μ’ αγαπά», «Μη με ζηλεύεις» κ.λπ.  

Η υπόθεση του έργου

Αθήνα του μεσοπολέμου, σε μια σειρά σπιτιών με κοινή αυλή, κάτι συνηθισμένο για εκείνη την εποχή. Η κυρά Αφροδίτη, η σπιτονοικοκυρά, απορρίπτει το φλερτ του Κλαπαδόρα, ο οποίος υπήρξε αρχιμουσικός στα χρόνια του Όθωνα. Ο Μπιμπής, φοιτητής ιατρικής, γνωρίζει και ερωτεύεται στο «Καπρίς» μια πλούσια κοντέσα από τον Καναδά, τη Ρόζα. Με τη βοήθεια του Κλαπαδόρα και ενός ακόμη φίλου του, του Τζερεμέ, σχεδιάζει να κλεφτεί με τη Ρόζα στον αποκριάτικο χορό. 
Όμως η Ρόζα μεθά στο χορό και φεύγει αφήνοντας μονάχα ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα στον Μπιμπή, ο οποίος πιστεύει ότι την έχασε για πάντα. Η κοντέσα επιστρέφει για να αποκαλύψει στο Μπιμπή ότι είναι μια απλή περιβολάρισσα. Παρόλα αυτά, τα αισθήματα του Μπιμπή αποδεικνύονται ειλικρινή και οι δυο τους είναι και πάλι μαζί!
Η παράσταση πραγματοποιείται στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του «Κύκλου ελληνικής οπερέτας» με καλλιτεχνικό υπεύθυνο τον Αλέξανδρο Ευκλείδη.


ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΑ ΣΤΟ ΦΟΥΑΓΕ
Η Εθνική Λυρική Σκηνή συνεχίζει και φέτος τον ιδιαίτερα επιτυχημένο θεσμό των κυριακάτικων συναυλιών στο φουαγέ με ελεύθερη είσοδο. Φέτος, το πρόγραμμα των συναυλιών αρθρώνεται σε τρεις θεματικούς κύκλους: Τον κύκλο Όπερας, τον κύκλο Οπερέτας και τον κύκλο φιλοξενούμενου συνθέτη.

Κύκλος όπερας [ΚΟ] (υπεύθυνος: Βαγγέλης Χατζησίμος). Στον κύκλο όπερας θα παρουσιαστούν σε συναυλιακή μορφή είτε ολόκληρα έργα, είτε εκτενή αποσπάσματά τους. Από τη διεθνή παραγωγή δίνεται έμφαση στο έργο του πρώιμου Βέρντι με την παρουσίαση δύο έργων που ακούγονται σπάνια, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η συναυλία αφιερωμένη στον Μπέντζαμιν Μπρίττεν, τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του οποίου γιορτάζονται το 2013. Κύριος άξονας του κύκλου όπερας είναι η ελληνική λυρική παραγωγή. Έτσι, στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται η πρώτη ελληνική όπερα, Ο υποψήφιος βουλευτής (1867) του Σπυρίδωνος Ξύνδα (από τη γέννηση του οποίου συμπληρώνονται 200 χρόνια το 2014), καθώς και σημαντικά έργα των Σπυρίδωνος-Φιλίσκου Σαμάρα, Μάριου Βάρβογλη και Γιώργου Σισιλιάνου.

Κύκλος φιλοξενούμενου συνθέτη [ΚΣ] (υπεύθυνος: Γιώργος Κουμεντάκης). Στο πλαίσιο της διετούς συνεργασίας του με την ΕΛΣ, η οποία θα κορυφωθεί με την πρεμιέρα της όπερας Η φόνισσα το φθινόπωρο του 2014, ο Γιώργος Κουμεντάκης προτείνει έναν κύκλο εννέα θεματικών συναυλιών, όπου συνυπάρχουν διαφορετικά είδη και μουσικές παραδόσεις. Στο πλαίσιο του κύκλου αυτού θα παρουσιαστούν σε πρώτη εκτέλεση έργα του συνθέτη που παραγγέλθηκαν από την ΕΛΣ, ενώ ιδιαίτερη παρουσία, σε τρεις από τις συναυλίες του κύκλου, θα έχει το έργο του Δημήτρη Δραγατάκη, με την αφορμή των 100 χρόνων από τη γέννησή του, το 2014.

Κύκλος ελληνικής οπερέτας [ΚΟΠ] (υπεύθυνος: Αλέξανδρος Ευκλείδης). Τα τελευταία χρόνια στο ρεπερτόριο της ελληνικής οπερέτας, της ναυαρχίδας του ελληνικού μουσικού θεάτρου, έχουν αρχίσει να επανέρχονται έργα αδίκως ξεχασμένα για δεκαετίες. Στο πλαίσιο του αυξανόμενου ενδιαφέροντος για λησμονημένα έργα και συνθέτες του ελαφρού μουσικού θεάτρου, η ΕΛΣ προτείνει, υπό μορφή αναλογίου, τέσσερις οπερέτες που άφησαν εποχή. Θα παρουσιαστούν δύο έργα συνθετών που αξίζει να ξαναθυμηθούμε, η θρυλική Ριρίκα μας (1930) του Στάθη Μάστορα και το Αποκριάτικο όνειρο (1924) του Ιωσήφ Ριτσιάρδη, καθώς και δύο έργα των δημοφιλέστερων συνθετών της ελληνικής οπερέτας που δεν έχουν παιχθεί εδώ και πολλές δεκαετίες: το σκανδαλώδες Θέλω να δω τον Πάπα! (1920) του Θεόφραστου Σακελλαρίδη και η Μοντέρνα καμαριέρα (1916) του Νίκου Χατζηαποστόλου.